Onderwijs = onderzoek?
Margot Tempelman: Manager HZ Kenniscentrum Kusttoerisme

"Onderzoek bij hogescholen is de motor voor de vernieuwing het onderwijs"



Onderzoek bij hogescholen is de motor voor de vernieuwing in het onderwijs. Dat is best wel een stevige uitspraak om deze column mee te beginnen, maar onderzoek leidt wel tot nieuwe inzichten. Wellicht in eerste instantie niet zozeer op de onderwijskundige aspecten, als wel op inzichten die in de samenleving spelen en welke trends en ontwikkelingen zich voordoen. Veel discussie hebben we als onderzoekers gehad over de aard van het onderzoek. Het hbo heeft tenslotte geen wetenschappelijke taak; we doen praktijkgericht onderzoek. Aan de andere kant dragen we met dat onderzoek zeker bij aan de wetenschap.


Het onderwijs moest aan dit idee wennen. Leidt het hbo nu ineens onderzoekers op? Komt het onderzoek alleen terug in de eindwerken en moet iedereen nu scripties schrijven? Is dat dan de bijdrage die onderzoek heeft in het onderwijs? Er zijn vele uren gestoken in het bediscussiëren van dit vraagstuk, zonder dat onderzoek en onderwijs dichter bij elkaar kwamen.


Na de start met lectoraten en kenniscentra in 2002 is er veel gebeurd. Gelukkig is onderzoek doen in hogescholen normaal geworden. Niet dat we niet meer discussiëren over wat voor onderzoek we doen, maar dat is goed. De toegevoegde waarde van onderzoek verdient echter wél nadrukkelijk de aandacht. Voor wie doen we onderzoek en wanneer heeft dat onderzoek impact? Tenslotte is impact een ‘nieuwe’ standaard bij de visitatie van onze kenniscentra en lectoraten.


Impact van het onderzoek op hogescholen is gericht op de geleverde toegevoegde waarde in de vestigingsregio én impact in het onderwijs. Hoe maatschappelijker het onderzoek, des te relevanter is het voor de maatschappelijke opgaven van onze regio. Praktijkgericht onderzoek sluit daarop aan. Praktijkonderzoek is ook belangrijk voor ons nieuwe onderwijsconcept SPO (Student en procesgericht onderwijs), waar de praktijkopgaven de basis vormen voor de modulen. Praktijkgericht onderzoek heeft nog meer toegevoegde waarde, wanneer gebouwd wordt aan de kennis samen met het werkveld in meerjarige samenwerkingsvormen. Samen met ondernemers, overheden, studenten, docenten en onderzoekers bouwen aan kennis, levert innovatie en oplossingen van maatschappelijke vraagstukken. Zo worden studenten ook gelijk klaargestoomd om aan de slag te gaan in de praktijk, waarmee zij direct een bijdrage kunnen leveren aan innovatie.


Eindelijk komen onderzoek en onderwijs bij elkaar, bijvoorbeeld met flexibele curricula gekoppeld aan nieuwe vormen van onderwijs, gedreven door de regionale en (inter)nationale opgaven. Dit maakt dat er lerende netwerken ontstaan en het onderwijs zorgt voor de toekomstgerichte wereldburger waar de samenleving om vraagt. En de samenleving (overheden, ondernemers, burgers) zelf leert ook gelijktijdig mee en dit is essentieel voor de innovatiekracht in regio’s.


Onderzoek = onderwijs: met impact!