Als nomaden door de Delta

Marco Lengton
Coördinator van de Master River Delta Development

De Master River Delta Development is van start
Het is donderdagochtend 21 november. Vier studenten, begeleid door een prima Spotify-playlist, zijn aan het werk in ‘hun’ living lab. Op de vraag: “Beschrijf de Schelde-excursie eens in steekwoorden?”, antwoorden Roel Spanjers, Robert Verwijs, Bob de Jong en Thijs de Weerd: “Uitdagend, gegrepen, hoogwaardige kennis, passie, interactief, hoog tempo, energie en energiek.” En dit zijn precies de termen die passen bij de Master River Delta Development.

Interactief werken en leren in een rivierdelta

Zestien studenten uit alle windstreken zijn in september gestart met een intensieve introductie van hun masterprogramma. Ze hebben in vier dagen duizend kilometer afgelegd om van de bron van de Schelde in Gouye te reizen naar de monding van deze boeiende rivier in Vlissingen.Tijdens de reis hebben studenten kennisgemaakt met stakeholders en experts van onder andere het historisch mijncentrum in Lewarde, het Antwerpse havenbedrijf, de Vlaamse Waterweg nv, het dorp Doel, stichting Het Zeeuwse Landschap en het nieuwe sluiscomplex in Terneuzen. Als basis voor deze reis is het zogenaamd RIVER 21-concept¹ gebruikt. Dit door Franse, Belgische en Nederlandse universiteiten ontwikkelde concept is gebaseerd op een combinatie van traditionele kennisoverdracht en interactieve activiteiten op locatie en dit binnen een internationale context. Het concept inspireert studenten om visionair te denken en om te gaan met diepe onzekerheid die het vormgeven van de toekomst van een rivierdelta met zich meebrengt.


Facilitator of change

Rivierdelta’s over de hele wereld hebben te maken met complexe problemen. Een snel groeiend aantal mensen wil graag wonen, werken en recreëren in deze kwetsbare gebieden. Om dit duurzaam te doen zullen maatschappelijke systemen fundamenteel moeten wijzigen: zogenaamde transities. De master River Delta Development biedt afgestudeerde bachelors een anderhalfjarig programma om zich te ontwikkelen tot facilitator of change op masterniveau (MSc). Een facilitator of change doorgrondt (1) de verschillende belangen en perspectieven van stakeholders, (2) is in staat een strategische en breed gedragen interventie te ontwerpen en (3) heeft de capaciteit om een adaptief veranderpad uit te stippelen. Een facilitator of change opereert vanuit een brede kennis over het functioneren van deltasystemen.


Studeren in een Living lab

Studenten werken en leren vier dagen per week in een ‘living lab’. Eén dag per week zijn er bijeenkomsten op het gebied van deltasystemen, systeemtheorie, transitietheorie, toegepast onderzoek en interactief leren. Tevens worden studenten op deze dag gecoacht. Studenten reflecteren op de eigen ontwikkeling met betrekking tot het worden van een facilitator of change. Masterstudent Rein Smeets weet het studeren in een living lab kernachtig samen te vatten: “Tijdens de opleiding bouw je vanuit stevige vakkennis in living labs aan je professionele DNA.”


Om geselecteerd te worden voor een living lab hebben de studenten een motivatiebrief geschreven. Hierin legt de student uit aan welke leerdoelen van het leerplan zij of hij wil werken. De begeleiders van de living labs stellen op basis van deze brieven de teams samen.


Studenten studeren op dit moment in drie living labs:(1) Flood Resilient Coastal Cities, (2) Competing Claims en (3) Robust Water Systems. Binnen Flood Resilient Coastal Cities wordt onderzoek gedaan naar de perceptie van stakeholders met betrekking tot waterveiligheid, ruimtelijke inrichting en nature-based solutions in urbane kunstgebieden. Bij Competing Claims wordt nagedacht over nieuwe ruimtelijk inrichtingsconcepten die toepasbaar zijn in de Oosterschelde om duurzame groei van de aquacultuursector in samenhang met andere stakeholders mogelijk te maken. Robust Water Systems is erop gericht de integratie van de opslag en beschikbaarheid van zoet water op een zodanige wijze te integreren in de ruimtelijke ontwikkeling dat stakeholders zoals burgers, boeren en industrie hiervan profiteren.


Drie hogescholen werken samen en delen hun rivierdelta-kennis

Het masterprogramma is ontstaan door een samenwerking van de Hogeschool Rotterdam, Hogeschool Van Hall Larenstein (Velp) en HZ University of Applied Sciences binnen het Centre of Expertise Delta Technology. Iedere hogeschool brengt unieke kennis in: Rotterdam de stad, Velp de rivier en Middelburg het kustgebied. Als nomaden trekken de masterstudenten in anderhalf jaar door de Rijn-Maas-Scheldedelta op zoek naar kennis over het deltasysteem en om facilitator of change-vaardigheden te ontwikkelen. Ieder semester wonen studenten in een andere stad en werken daar in een ander living lab aan hun leerdoelen.


Referenties:

(1) Santbergen, L.L.P.A., & Verhallen, J.M. (2004). The RIVER 21 concept: envisioning the future of international river basins. NRC-days 2003. Bee