Kansen en uitdagingen voor onderwijs en onderzoek

John Dane, voorzitter College van Bestuur HZ

Kans voor de HZ: het Delta Kenniscentrum

Onderdeel van het marinierskazerne-compensatiepakket is de oprichting van het Delta Kenniscentrum, met als kernopdracht het realiseren van innovatieve oplossingen voor een toekomstbestendige, veilige en welvarende Zuidwestelijke Delta. Als HZ werken we hierin nauw samen met de Zeeuwse kennisinstellingen Scalda en UCR en met de universiteiten in Utrecht en Wageningen.

Het Kenniscentrum werkt aan complexe, maatschappelijke vraagstukken die gekenmerkt worden door de unieke combinatie tussen water, voedsel en energie. Om werkbare oplossingen te vinden is het noodzakelijk om verschillende kennisgebieden (alfa, bèta, gamma) bij elkaar te brengen: biologisch, technisch, chemisch, ecologisch, socio-economisch, juridisch, cultureel en politiek-bestuurlijk. Daarin zijn ook gelijk de onderzoeksdimensies van fundamenteel tot praktijkgericht en vraag- en probleemgedreven onderwijs vertegenwoordigd (mbo-hbo-wo).

De verwachting is dat er 200 extra mbo- en hbo-studenten per jaar instromen en dat er gemiddeld 115 per jaar blijven wonen en werken in Zeeland na hun studie. Het hoofdkantoor, sommige onderzoeks-, ontwikkel- test- en demofaciliteiten en business development worden gevestigd op de Kenniswerf in Vlissingen. Daarnaast vinden activiteiten plaats op andere plekken in Zeeland, zoals bij het NIOZ in Yerseke, het Joint Research Center in Middelburg en proefboerderij Rusthoeve in Colijnsplaat. Binnen het Kenniscentrum worden nieuwe laboratoria voorzien, krijgt de ontwikkeling van nieuwe opleidingen van het mbo, en hbo (bachelor en professional master) een plaats, werken professoraten, lectoraten en practoraten samen en wordt gewerkt aan valorisatie en innovatie met activiteiten van Dockwize. Ook worden business developers aan onderzoeksgroepen gekoppeld.

Tot medio 2021 werken de kwartiermakers Louis de Quellerij en Pieter van Geel aan de voorbereiding, zodat volgend jaar het kenniscentrum daadwerkelijk van start kan gaan. Zij bouwen voort op de onderdelen van Campus Zeeland: het Joint Research Center, het Department Engineering and Innovation van UCR en het samenwerkingsplatform Deltavraagstukken Vlaanderen-Nederland.

Uitdagingen De opening van het hogeschooljaar hebben we mogen vieren met de minister van OCW Ingrid van Engelshoven. Het CvB heeft haar duidelijk gemaakt dat de HZ bijdraagt aan een duurzame samenleving vanuit drie perspectieven:

  1. Als De Persoonlijke Hogeschool zijn we een open, vrije en persoonlijke gemeenschap van studerenden, medewerkers en partners. Studerenden ontwikkelen zich hierin tot ondernemende, innovatieve en waarden-gedreven professionals, die de wereld beter willen maken.
  2. Als University of Applied Sciences doen wij samen met partners praktijkgericht onderzoek en ontwikkelen we gezamenlijk oplossingen voor complexe vraagstukken. Vanuit de HZ streven wij naar een duurzame wereld, op basis van de UN Sustainable Development Goals.
  3. Als Regiopartner voor Zuidwest Nederland ondersteunen wij de sociaaleconomische ontwikkeling in de regio in de meest brede zin. Denk daarbij aan het verzorgen van de human capital-agenda en de bijdrage aan het innoverende vermogen van de regio.

John Dane

De HZ is de enige hogeschool in deze regio. Uit onderzoek blijkt dat de aanwezigheid van een hoger onderwijsinstelling tot hoger opgeleiden in de regio leidt en dat dit een goed klimaat biedt voor de vestiging van bedrijven. Dit levert werkgelegenheid op, verhoogt koopkracht en verlevendigt de stad en regio. En dat heeft weer een aantrekkende werking op studenten. Het belang van een goede kennisinfrastructuur voor een vitale regio is dan ook evident. En juist daarin loopt de HZ tegen een aantal uitdagingen aan. Uitdaging 1: bekostiging studentenaantallen Het huidige bekostigingssysteem voor hbo-instellingen kent een relatief laag aandeel (20%) vaste voet. Het grootste deel van de bekostiging is variabel (80%) en daarmee afhankelijk van het aantal studenten. Kleine opleidingen en (regionale) hogescholen komen daardoor onder druk te staan, terwijl tegelijkertijd de maatschappelijke opdracht van de HZ voor de regio alleen maar belangrijker wordt. HZ vraagt dan ook aandacht voor een duurzame bekostiging. Uitdaging 2: bekostiging praktijkgericht onderzoek Een van de maatschappelijke opdrachten is het doen van praktijkgericht onderzoek en valorisatie. De HZ heeft de afgelopen jaren haar thema’s opgebouwd en is daarmee een innovatiemotor voor de regio. De bekostiging van het praktijkgericht onderzoek vanuit het macrobudget blijft echter ver achter bij wat nodig is en wat universiteiten besteden aan onderzoek. De HZ vraagt dan ook aandacht voor een volwaardige bekostiging van praktijkgericht onderzoek. Uitdaging 3: snelheid van nieuwe opleidingen De kennisinfrastructuur in Zeeland ligt achter bij de andere regio’s in Nederland en heeft versterking en versnelling nodig. Het opzetten en laten accrediteren van nieuwe opleidingen is (nodeloos) tijdrovend. Zeeland kent nu slechts één masteropleiding (MSc River Delta Development), maar zou dat snel kunnen uitbreiden met vijf nieuwe professional masters voor het Delta Kenniscentrum. We zouden de mogelijkheid willen krijgen opleidingen sneller in de markt te zetten. De HZ vraagt dan ook medewerking om de kennisinfrastructuur op een hoger plan te brengen. Deze uitdagingen zijn door de minister herkend en erkend. Wij vertrouwen erop dat dit leidt tot een duurzaam perspectief in Zeeland voor de kennisinfrastructuur.