Spelen, leren en werken
op een groen schoolple
in

Kansen voor kinderen en leerkrachten

door Carlien Nijdam en Sybren Slimmen
docent-onderzoekers binnen de lectoraten Healthy Region / Onderwijsexcellenti
e

Ieder van ons heeft op de basisschool of lagere school gezeten. We hebben allen tijd doorgebracht op het schoolplein en daarmee hebben we allemaal herinneringen aan die tijd. Herinneringen over de inrichting van het schoolplein, over de spelletjes en misschien over lessen buiten op het schoolplein. Het schoolplein maakt onderdeel uit van de school, maar in hoeverre draagt het bij aan de ontwikkeling van leerlingen en leerkrachten? De keuzes die voor inrichting van het schoolplein gemaakt worden hebben effect, maar welke dat zijn, daar gaat dit artikel op in.


Steeds meer studies¹ ² laten een positief effect zien van een natuurlijke schoolomgeving op de ontwikkeling van kinderen. Een groene omgeving draagt bij aan de ontwikkeling op motorisch, cognitief en sociaal vlak. Daarnaast lijkt het groene schoolplein kansen te bieden om stress te reduceren¹.
De HZ voerde in opdracht van IVN Natuureducatie onderzoek uit om meer inzicht in Zeeuwse situatie te krijgen. Op 28 Zeeuwse scholen hebben studenten sportkunde interviews afgenomen. Daarnaast is een literatuurstudie gedaan.

De voordelen van groen

Uit de literatuurstudie blijkt dat een groen schoolplein positief bijdraagt aan het welbevinden, concentratievermogen en beweeggedrag¹ ². Ook wordt een groen schoolplein meer gewaardeerd door leerlingen, ouders en leerkrachten. Een groen schoolplein zorgt ervoor dat er meer en gevarieerder gespeeld en bewogen wordt en dat het concentratievermogen verbetert. Het verbetert het welbevinden van de kinderen: zij vinden school leuker, hebben meer vriendjes en vriendinnetjes en worden minder gepest³. Doordat er minder ruzie is en minder gepest wordt verbetert het sociale klimaat. Dit is ook merkbaar in de klas. Het biedt meer mogelijkheden om buiten lessen te organiseren waardoor leerkrachten meer bewegen en meer in contact zijn met natuur.


Steeds meer studies tonen een positief effect van een natuurlijke schoolomgeving op de ontwikkeling van kinderen, waarbij de groene omgeving vooral bijdraagt aan ontwikkeling op motorisch, cognitief en sociaal vlak¹ ² ³ . Enkele studies tonen zelfs aan dat de schoolprestaties van kinderen verbeteren naar mate de omgeving groener

is ⁵ ⁶ ⁷. Het groene schoolplein is dus een enorme kans voor kinderen.

Groene schoolpleinen in Zeeland

Er zijn maar weinig Zeeuwse scholen waarbij het groen op het schoolplein wordt benut tijdens lessen of pauzemomenten. Hoe groener het plein, hoe vaker en veelzijdiger het plein gebruikt wordt tijdens en buiten lestijd. Een groot deel van de leerkrachten in het basisonderwijs ervaart een hoge werkdruk. Met de verwachting van een toenemend tekort aan leerkrachten is de kans groot dat de werkdruk toeneemt. Een groen schoolplein lijkt mogelijkheden te bieden om stress te reduceren. Het biedt meer kansen om buiten lessen te organiseren, waardoor docenten meer in contact zijn met de natuur en meer bewegen. Zeeuwse leerkrachten geven dan ook aan dat zij de lessen buiten als prettig ervaren en graag vaker de buitenruimte willen opzoeken. Het verzorgen van een les op een groen schoolplein geeft hun veel energie en draagt hierdoor bij aan de algehele vitaliteit. Kort samengevat heeft een groen schoolplein een positief effect op zowel kinderen als leerkrachten. Het biedt kansen om de ontwikkeling van kinderen te bevorderen en de vitaliteit van leerkrachten te verbeteren.

Concluderend kan worden gezegd dat een groen schoolplein een positief effect heeft op zowel kinderen als leerkrachten. Het biedt kansen om de ontwikkeling van kinderen te bevorderen en de vitaliteit te verbeteren. Zou deze conclusie ook opgaan voor studenten en de medewerkers van de HZ?


Het complete rapport van dit Zeeuws praktijkonderzoek lezen? U leest het hier.

Referenties:

1) De Vries, S., Langers, F., Donders, J., Willeboer, M., & Van den Berg, A. (2013). Meer groen op het schoolplein: Een interventiestudie. Wageningen: Alterra Wageningen UR.

2) Maas, J., Tauritz, R., Van der Wal, A., & Hovinga, D. (2013). Groene schoolpleinen; Een

wetenschappelijk onderzoek naar de effecten voor basisschoolleerlingen. Amsterdam: Vrije

Universiteit Amsterdam

3) De Vries, S., Langers, F., Goossen, C., Van Rijn, S., Vlasblom, E., Sterkenburg, R., & Pierik, F. (2017). Interventiestudie Gezonde Schoolpleinen; Het effect op leerlingen van het herinrichten van schoolplein tot gezond schoolplein. Wageningen: Alterra

4) Van den Berg, A. (2011). Natuur als therapie bij ADHD: Literatuurstudie, interviews met deskundigen, en empirisch onderzoek. Wageningen: Alterra.2.Frost, J., & Klein, B. (1979). Children’s play and playgrounds. Boston: Allyn and Bacon.

5) Alloway, T., & Alloway, R. (2010). Investigating the predictive roles of working memory and IQ in academic attainment. Journal of Experimental Child Psychology

6) Best, J., Miller, P., & Naglieri, J. (2011). Relations between executive function and academic

achievement from ages 5 to 17 in a large, representative national sample. Learning and Individual Differences

7) Shaul, S., & Schwartz, M. (2014). The role of the executive functions in school readiness among 15 preschool-age children. Reading and Writing

"Een groene omgeving draagt bij aan de ontwikkeling op motorisch, cognitief en sociaal vlak."