Déjà vu

Column van Anja de Groene, lector duurzaamheid en water 2000 - 2009

In mijn boekenkast vind ik de Aulapocket "Rapport van de Club van Rome. De grenzen aan de groei", van Dennis Meadows uit 1972. Mijn proefschrift "Beheersen of beïnvloeden. De respons van bedrijven op milieuproblemen" uit 1995 staat er ook in evenals mijn HZ-oratie uit 2003 "Bewustwording en betrokkenheid. De rol van hoger onderwijs in transities naar een duurzame samenleving". Dat is lang geleden, maar als ik ze doorblader komt alles weer naar boven. Wat hebben we op de HZ in het begin van deze eeuw veel mooie duurzaamheidsprojecten met partners in en buiten Zeeland gedaan!

Na een uitstap van zeven jaar kwam ik in 2016 weer terug op de HZ om de masteropleiding River Delta Development te ontwikkelen. Ik was verrast hoeveel er plaatsvindt op het gebied van duurzaamheid en klimaat in Zeeland. Maar nog meer had ik een déjà-vu-gevoel. Deden wij in het begin van deze eeuw al onderzoek naar de opzet van een reststoffenregister in de Kanaalzone (een van de eerste afstudeerprojecten die ik begeleidde), nu hoor ik over de circulaire economie, die zich vooral manifesteert in het Sloegebied en de Kanaalzone, waar bedrijven in toenemende mate gebruikmaken van elkaars energie-, rest- en afvalstromen. Nu pas? Ook is er sinds vorig jaar een Green Office op de HZ in gebruik genomen. Hadden wij het in de eerste duurzaamheidsweek in 2003 al niet over een gezonde kantine, duurzame mobiliteit, et cetera? Déjà vu!

Jan Rotmans, hoogleraar transities en transitiemanagement aan de Erasmus Universiteit Rotterdam, vertelde vorig jaar tijdens Standplaats Zeeland over het transitietraject dat hij 14 jaar geleden met de HZ en ZMf en een twintigtal pioniers uit de Zeeuwse samenleving opgezet heeft. Dat resulteerde onder meer in het rapport "Zeeland op een kantelpunt: moet, wil en kan Zeeland veranderen?"en later in "Watermerk, de eerste Zeeuwse transitieagenda". Jan Rotmans keek vorig jaar terug en constateerde dat er in Zeeland stappen gezet zijn met de energietransitie (wind!) en met de biobased economie. Maar hij pleitte ook voor de noodzaak van een duidelijk en ambitieus plan van aanpak met als ultieme opgave een samenhangend klimaat-, water-, natuur-, energiebeleid. Een transitieagenda dus! Déjà vu….

Ik schrijf deze column middenin de coronacrisis. Ik lees dezer dagen vrijwel niets meer over duurzaamheid, klimaat en Green Deal. Laten we hopen dat het geld en de energie voor de opbouw van de economie na deze coronacrisis vooral gestoken wordt in een duurzame, klimaatbestendige economie. Het zou mooi zijn als we straks tegelijkertijd met de economische opbouw de transitie kunnen maken naar een klimaat-, water-, natuur-, en energiebestendig Zeeland!