Invloed COVID-19 op onderzoek aan de HZ

Paul Vader, redacteur Discovery

Net als het onderwijs heeft het onderzoek aan de HZ zich razendsnel aangepast aan de situatie die door de coronamaatregelen is ontstaan, blijkt uit een eerste inventarisatie onder de onderzoeksgroepen. De onderzoekers hebben veel tijd en energie gestoken in de aanpassing van projectplannen aan wat nog mogelijk is in het ‘nieuwe normaal’.

Toch zijn sommige gevolgen ingrijpend, zeker waar het praktisch werk betreft. In het technische domein zijn het veld-onderzoek en labwerk uitgesteld of in afgeslankte vorm doorgegaan. In het sociale domein loopt het verzamelen van praktijkdata vertraging op of staat tijdelijk stil. Verder blijkt dat docent-onderzoekers minder productief zijn doordat ze thuis werken en vanwege de situatie meer tijd aan studenten besteden. De ‘orderportefeuille’ van de meeste onderzoeksgroepen is nog goed gevuld en van veel projecten is de looptijd verlengd. De financiële gevolgen op korte termijn worden op ongeveer 20% verlies geschat en zullen verder oplopen wanneer de maatregelen langer worden gehandhaafd. Lector Robert Trouwborst, die de inventarisatie voor het technisch domein heeft uitgevoerd, prijst het werk van de onderzoeksgroepen: “De inzet is enorm geweest om goede projectresultaten, tevreden klanten en tevreden studenten te blijven houden.”

Praktisch werk Vooral onderzoeksgroepen die het moeten hebben van veldexperimenten, monitoring en laboratoriumwerk ondervinden hinder en vertraging door de getroffen maatregelen. De onderzoeksgroepen Aquacultuur en Building with Nature hebben metingen en laboratoriumwerk moeten uitstellen. Voor metingen in het groeiseizoen dreigt een verloren jaar. Sommige experimenten en metingen kunnen niet volledig uitgevoerd worden vanwege de sluiting van de laboratoria. De onderzoeksgroep Delta Power kan de getijopstelling in de PSD-hal niet gebruiken voor metingen en het labwerk van de onderzoeksgroep Marine Biobased Specialities is helemaal stilgevallen. De studenten die anders driekwart van de tijd in het lab staan behalen nu hun studiepunten met een theoretisch onderzoek. Voor de verschillende projecten wordt een vertraging van 6-12 maanden voorzien, die waarschijnlijk door de subsidieverstrekkers zal worden opgevangen met een verlenging van de looptijd. Personele gevolgen Veel onderzoekers geven aan dat het thuiswerken leidt tot productieverlies (circa 20%), zeker degenen die hun werk afstemmen met de zorg voor hun (kleine) kinderen en het (thuis)werk van een partner. Docent-onderzoekers die ook lestaken hebben of studenten begeleiden hebben daar meer tijd voor nodig, wat soms ten koste gaat van het onderzoek. De meeste onderzoeksgroepen melden dat ze voldoende werk hebben voor hun medewerkers. De tijd die anders ingevuld werd door praktisch werk wordt nu besteed aan het uitwerken van resultaten en verslaglegging. Sommige onderzoekers ervaren daardoor een verlies aan motivatie. Er zijn in deze weken van lockdown een aantal nieuwe onderzoekers aangesteld. Zij zijn zo goed en kwaad als het kon met hun collega’s in contact gebracht en begonnen aan hun onderzoeksopdracht. Onderzoekers met een tijdelijk contract geven aan onzeker te zijn over de continuering van projecten door het uitstellen of opschorten van subsidies.

Voortgang projecten Voor het virus de onderzoekers uit hun laboratoria en kantoren verdreef stonden de onderzoeksgroepen er goed voor. Dankzij succesvolle acquisities was en is de orderportefeuille goed gevuld. Subsidieverstrekkers zoals SIA hebben aangegeven dat de periode van toegekende subsidies kan worden verlengd met vier maanden of langer indien nodig. De meeste onderzoeksgroepen achten zich in staat de projecten succesvol af te ronden, al of niet met vertraging. Sommige onderzoeksgroepen hebben symposia en workshops moeten annuleren, maar er zijn ook samenkomsten online gehouden. De onderzoeksgroep Resilient Delta’s heeft op 16 april jl. een succesvolle bijeenkomst georganiseerd over klimaat en burgerparticipatie met veertig deelnemers uit het hele land. Op de korte termijn verwachten de meeste onderzoeksgroepen geen verandering in de lopende subsidieaanvragen, die ondanks de beperkingen gewoon doorlopen. Wat er op de lange termijn staat te gebeuren is onzeker. Een groep als Aquacultuur die veel projecten uitvoert met het mkb verwacht minder fondsen als de coronamaatregelen leiden tot een recessie. Domeindirecteur Bartjan Wattel deelt de zorgen maar benadrukt ook graag de mooie resultaten van alle inspanningen: “Het meeste werk gaat gewoon door, nieuwe collega’s zijn aangenomen (en zelfs al begonnen) en acquisitie en aanvraag van projecten gaat ook door.

Beeld uit online presentatie d.d. 16 april jl.